U hoort zoveel berichten over gevaren die loeren op het internet: virussen, hackers, schending van privacy, kinderlokkers... Is het internet werkelijk zo onveilig, of valt het allemaal nog mee? Een overzicht en een leidraad voor een veilig ritje op de informatiesnelweg.

Virussen en wormen zijn erg lastige beestjes en kunnen flink wat schade aanrichten op uw computer. Maar gelukkig kan u met wat voorzichtigheid en een goede antivirussoftware deze parasieten buiten houden.

Computervirussen en -wormen reizen als parasieten mee met andere programma's (e-mail, spelletjes, screensavers…) om stiekem uw computer binnen te sluipen. Sommige virussen hebben als enig doel zichzelf te verspreiden. Andere zijn pas tevreden wanneer ze uw systeem zwaar beschadigd hebben. Gelukkig kan u zelf heel wat doen om de virussen te slim af te zijn. 

Open geen bijlagen of mails van onbekenden
Open nooit een bijlage bij een mail – zelfs wanneer het lijkt alsof de mail afkomstig is van een vriend. Hoe weet u immers of de mail wel degelijk door uw vriend verstuurd werd, en niet door een virus dat zich meester gemaakt heeft van het adresboekje van uw vriend? 
Zelfs bij gewone mails zonder bijlagen is voorzichtigheid geboden. De nieuwste mail-software stuurt boodschappen die mooi opgemaakt zijn in HTML-code; multimediabestanden worden in de mail geïntegreerd en sommige virussen maken hier gebruik van. Twijfelt u over een bepaalde mail, speel dan op veilig: open de mail níét, tenzij u over de nodige antivirussoftware beschikt (zie verder).

Leer uw computer kennen
Een veelgehoorde waarschuwing is: "Open geen uitvoerbare bestanden." Deze executables bevatten een programman, hoe klein ook. Bij Windows kan u ze herkennen aan de bestandsextensie .com, .exe, .bat, .vbs. Help zegt u – uw systeem geeft die bestandsextensies niet weer? Dat klopt: het is dit de standaardinstelling bij de meeste Windows-computers wanneer zij uit de winkel komen. 
Duik even onder de virtuele motorkap van uw pc; enkele seconden sleutelen kan u heel wat ellende besparen! Klik rechts op de Startknop, kies Explore/verkennen. Zie afbeeldingen:
- Windows 95: bij View/Options
- Win 98 - ME: Tools / Folder Options
Zo kan u risicobestanden al gemakkelijker herkennen. 

Installeer antivirussoftware
Tot de populairste antivirusprogramma's behoren die van McAfee [http://www.mcafee.com] en Norton [http://www.symantec.com]. Maar er bestaat ook gratis software zoals AVG Anti-Virus van Grisoft [http://www.grisoft.com].
Betalend of gratis: belangrijk is dat u regelmatig de virussignatuur van uw antivirusprogramma ververst. Uw virusprogramma moet immers de nieuwe virussen kunnen herkennen! Bij de meeste antivirusprogramma heeft u recht op gratis update gedurende één jaar, daarna kan u een abonnement nemen voor verdere updates. U dient in het programma aan te geven dat om de x dagen de nieuwste virussignatuur opgehaald moet worden. Een periode van 10 dagen is aan te raden. Laat uw antivirussoftware ook regelmatig scans uitvoeren, bij voorkeur elke dag. Ontvangt u een verdacht bestand, aarzel dan niet: ga er met uw virusscanner over (rechtsklikken op het bestand, uit het uitklapmenu de optie "scan with…." kiezen)

On line gratis scannen
Bij de on line scanners kan u ook onmiddellijk uitvissen of uw besmet is: PC Pitstop [http://www.pcpitstop.com/antivirus/], Security Check van Norton [http://www.symantec.com/cgi-bin/securitycheck.cgi], HouseCall van Trend Micro [http://housecall.antivirus.com]. Zulke controle biedt echter afdoende bescherming voor de toekomst. De anti-virussoftware die u op uw pc installeert is daarentegen voortdurend actief en zal u beschermen tijdens uw surftochten en bij het mailen.

Blijf op de hoogte
Zorg ook dat u op de hoogte blijft van de nieuwste ontwikkelingen. U vindt de laatste informatie over virussen o.a. bij  het Belgisch Instituut voor Post en Telecommunicatie [http://www.bipt.be], CERT, het Computer Emergency Response Team [http://www.cert.org], het Antivirus Research Center van Symantec [http://www.symantec.com/avcenter], en de Antivirus site van Trend Micro [http://www.antivirus.com]
 

Heeft u een permanente verbinding met het internet (kabel of ADSL) dan doet u er best aan de deurtjes van uw computer gesloten te houden. Een firewall is daarvoor ideaal.

Bij een permanente verbinding (kabel of ADSL) behoudt u lange tijd hetzelfde IP-nummer  (het nummer dat uw provider toekent wanneer u contact legt met het internet). Wanneer een hacker dit adres te weten komt, kan hij heel gemakkelijk binnendringen in uw computer via een openstaande poort. Wist u dat uw computer maar liefst 65.535 'poorten' heeft waarlangs gegevens uw computer in en uit gaan? Poorten die niet gebruikt worden, blijven dan ook best dicht. Of uw pc voldoende afgesloten is kan u on line uitvinden bij Shields Up [http://www.grc.com] en HackerWhacker [http://www.hackerwhacker.com]. Skynet biedt deze poortscan aan voor haar ADSL-abonnees [http://adslscan.turboline.be/scanner_nl.html]

Wat doet een firewall?
Een firewall of 'brandmuurtje' zorgt voor extra zekerheid. Alle internetverkeer wordt nauwlettend in het oog gehouden en alles wat niet legitiem is, wordt geblokkeerd. Firewalls zijn vaak geïntegreerd in antivirus-paketten zoals Symantec en Norton; het Norton-pakket dat Skynet aanbiedt bevat eveneens een firewall [http://selfcare.skynet.be/index.html?l1=products&l2=subscription&l3=security]. Aparte firewall-software is bijvoorbeeld die van BlackIce Defender [http://www.networkice.com], ZoneAlarm [http://www.zonelabs.com] en Tiny Personal Firewall [http://www.tinysoftware.com]. 

De werking van de firewall is simpel. Na de installatie van de software moet u aangeven welke programma's door de poortjes op uw pc mogen glippen om te surfen, mailen, ftp, enz. Dat wordt in 'rules' vastgelegd. Bemerkt het programma activiteit die buiten deze regels valt, dan verwittigt het u. De meeste alarmsignalen zijn erg onschuldig en vragen geen actie. Anders wordt het wanneer er een "port scan" uitgevoerd wordt: een andere computer contacteert een na een de poorten van uw pc om te zien of die open staan. In dit geval kan u best klacht neerleggen bij uw provider. Voeg het logbestand van de aanval bij uw klacht. Bij Firewall Guide vindt u nog veel meer uitleg over firewalls [http://www.firewallguide.com]. Aan het bouwen maar!

Hoe privé blijven uw gegevens wanneer u surft op het internet? Worden uw surftochtjes in het oog gehouden? Wat doen cookies eigenlijk, en hoe beschermt u best uw privacy?

Een koekjestrommel vol cookies
Bij het surfen zullen heel wat websites  cookies zetten op uw computer. Dit zijn kleine tekstbestanden met daarin enkele summiere gegevens, zoals bijvoorbeeld de taal van uw voorkeur zoals u die aangeduid heeft bij uw eerste bezoek aan de site. Bij uw volgende bezoeken zal de webserver dit bepaalde cookie raadplegen en onmiddellijk de site in uw voorkeurstaal presenteren. Handig, niet? Een surfer heeft echter al gauw een hele koekjestrommel vol cookies! Bedreigen zij uw privacy? Bij de gewone cookies van websites loopt die geen gevaar. Het is wat anders met de cookies die grote adverteerbedrijven plaatsen. Hun banner komt u immers tegen op verschillende sites en zo kunnen zij volgen waar u geweest bent!
Gelukkig kan u in de meeste browsers aanduiden dat u enkel cookies wil accepteren die door de website zélf geplaatst worden, niet door derden. U kan ook àlle cookies weren. Nadeel is dan wel dat u niet langer van gepersonaliseerde sites kan genieten. 
Bevat uw browser geen cookie-manager, dan kan u beroep doen op speciale software zoals Cookie Crusher [http://www.thelimitsoft.com] en Cookie Pal [http://www.kburra.com]. Het Norton-pakket van Skynet bevat eveneens een module die u controle geeft over de cookies. Een erg interessante site over Cookies, het nut en de gevaren ervan, is Cookiecentral [http://www.cookiecentral.com]. 

Geef niet al te gemakkelijk uw gegevens bloot
Vaak dient u on line formulieren in te vullen, bijvoorbeeld bij de aankoop van een product. Lees dan goed de kleine lettertjes, vooral waar u kan aankruisen of u akkoord bent dat uw gegevens aan derden doorgegeven worden. Geef die toestemming nooit!
De meeste beveiligingssoftware bevat  ook een onderdeel dat verhindert dat u uw persoonlijke informatie zoals bankgegevens, kredietkaartnummer enz zou doorsturen naar een onbeveiligde website. Bij het Norton-pakket van Skynet bijvoorbeeld zorgt het Privacy Control onderdeel daarvoor
Tip: in uw browser kan u zien wanneer u zich op een beveiligde site bevindt: bij Internet Explorer aan het gesloten slot, bij Netscape aan het sleuteltje. Staat het hangslot open, of is het sleuteltje gebroken, dan hebt u te maken met een onbeveiligde site. Geef dan nooit uw privé-gegevens door!

Vermijd spam
Spam of ongewenste commerciële mail wordt door velen als een inbreuk op hun privacy beschouwd. De Belgische bedrijven bezondigen zich er gelukkig erg weinig aan, maar heel wat buitenlandse bedrijven bestoken u met hun spam. Hoe kan u vermijden dat uw mailbox binnen de kortste keren uitpuilt van reclameboodschappen voor pornosites, viagrapillen en goedkope leningen? 
Spam-bedrijven maken gebruik van speciale robotten die het hele internet afzoeken naar e-mail adressen, o.a. bij nieuwsgroepen of forums waarin u ooit een bericht gepost heeft. Een klein truukje kan de robotten om de tuin leiden: maskeer uw e-mail adres. Maak van jan.janssen@skynet.be bijvoorbeeld jan.janssen@VERWIJDERDIT.skynet.be. Wie u een berichtje wil sturen zal de instructie verstaan; de robot daarentegenkan niets aan met dit vervormde adres.
Wanneer uw provider u de kans biedt om verschillende aliassen aan te maken voor uw mail-adres, neem die kans met beide handen aan! Reserveer één e-mailadres voor uw belangrijke mails en houd dat adres zoveel mogelijk geheim. Gebruik de andere  aliassen voor chatten, nieuwsgroepen, forums: alle activiteiten waarbij uw e-mailadres voor het grijpen ligt. Wanneer na enkele maanden de spam op die bijkomende adressen de spuigaten uitloopt, dan laat u die gewoon vallen en maakt u nieuwe aliassen aan. 

U kan de hoeveelheid spam in uw mailbox verminderen door gebruik te maken van de filtermogelijkheden in uw mailprogramma: mail van bepaalde  afzenders of met een bepaald onderwerp worden onmiddellijk gewist. Er zijn ook speciale plug-ins verkrijgbaar voor Outlook en Outlook Express zoals Postal Inspector [http://www.giantcompany.com]. De software bevat  een lijst met adressen van bekende spammers. Boodschappen afkomstig van die adressen worden automatisch gewist. Nog een handigheidje: met speciale software zoals POP 3 Scan Mailbox [http://www.kempston.demon.co.uk/smb/] en MailWasher [http://www.mailwasher.net] kan u, nog voor u de mail downloadt, op de mailserver de mail in preview bekijken en desgewenst verwijderen. 
 
 

U bent groot genoeg om uzelf te beschermen, maar wat met uw kroost: kan u hen met een gerust hart laten surfen? Enkele tips om hen veilig het wereldwijde web op te loodsen.

Het valt helaas niet te ontkennen: vooral voor de kleintjes liggen er heel wat gevaren op de loer op het internet. Of het nu gaat om pornosites of kinderlokkers: uw kinderen mogen hieraan niet blootgesteld worden. Hoe kan u dit vermijden?
Met speciale software kan u ervoor zorgen dat de toegang tot sommige sites geblokkeerd wordt: CYBERsitter [http://www.solidoak.com/cysitter.htm], Cyber Patrol [http://www.cyberpatrol.com], Net Nanny [http://www.netnanny.com], Surf Watch [http://www.surfwatch.com]. Deze "parental control" programma's gaan uit van een lijst met 'verboden' adressen, samengesteld door een hele ploeg vrijwilligers. U kan zelf de lijst verder aanpassen. De meeste beveiligingspaketten (Norton, Symantec) bevatten zo'n onderdeel. Bij het Norton-pakket van Skynet  kan u voor elk familielid een apart profiel creëren, zowel voor kleine Elsje van 6 als Dirk die al 13 is. Een goede uitleg over de Parental Control programma's vindt u bij Neosoft [http://www.neosoft.com/parental-control/]

U mag echter de verantwoordelijkheid over uw gezin niet afschuiven op software! Enkele praktische schikkingen kunnen helpen om uw kinderen een prettig, gezond verblijf te bezorgen op het internet.
Zet bijvoorbeeld de computer in de huiskamer, op een duidelijk zichtbare plaats. Zet u af en toe naast uw spruit neer en toon belangstelling voor wat zich op het scherm afspeelt. Wanneer uw kinderen vaak in chatgroepen vertoeven, praat met hen over wat daar gebeurt: wie hebben ze ontmoet, zijn dat toffe mensen? Leg hen uit dat niet alle mensen op het internet even goede bedoelingen hebben. Loop af en toe eens achteloos voorbij het scherm. Zolang zoon of dochterlief niet plots met een rood hoofd van window wisselt, kan u gerust zijn!
Informatie en goede begeleiding zijn van cruciaal belang. U kan het vergelijken met een diepe vijver in uw tuin. U mag dan nog honderden bordjes zetten "verboden toegang" en "gevaarlijk", u zal pas gerust kunnen zijn wanneer u uw kroost heeft leren zwemmen!

Skynet Web Magazine september 2002