Wordt uw computer traag na enige uurtjes werken? Misschien is het beheer van uw RAM-geheugen wel aan een opfrisser toe. Wij leggen uit hoe en waarom.

1. Wat doet RAM? Het RAM (Random Access Memory) is de plaats op uw computer waar het besturingssysteem, de toepassingen en de gegevens die u op dat moment gebruikt, tijdelijk bewaard worden. De processor kan immers veel sneller lezen van het RAM dan van de harde schijf, floppies of de cd-rom. In tegenstelling tot andere opslagmedia zoals de harde schijf zal het RAM geheugen nooit echt vol zitten. Wanneer immers de limiet van de RAM-capaciteit genaderd wordt, zal het teveel aan gegevens in een tijdelijk bestand op de harde schijf gestopt worden, het zogenaamde swap-bestand. Nu moet de processor voortdurend naar de harde schijf gaan om gegevens op te halen.  Dit vertraagt uiteraard uw computer. Hoe kan u dit vermijden? RAM-geheugen bijsteken is natuurlijk een oplossing. Vaak kan het probleem echter softwarematig opgelost worden door te sleutelen aan het beheer van het RAM.

2. Hou het onder controle! Een overbelast RAM-geheugen kan veroorzaakt worden doordat u teveel bestanden en/of programma's geopend heeft. Enkele toepassingen sluiten kan al helpen. U weet het misschien niet, maar op uw pc staan er verschillende tools om de evolutie van het geheugen te volgen., zoals de Systeemmonitor (Start/ Programs/ Accessories/ System Tools/ System Monitor). Via Edit/ Add Item / Memory Manager kan u nu bijvoorbeeld het ongebruikte fysieke geheugen of de grootte van het swap-bestand in het oog houden. Zo krijgt u een idee welke programma's op uw pc geheugenvreters zijn. Helaas moet u het programma steeds openen om de gegevens te bekijken - er is geen icoontje voorradig dat zich in uw systeembalk nestelt.
Een andere handige tool is de Resource Meter. Ook die zit standaard op uw pc, te bereiken via Start/ Programs/ Accessories/ System Tools/ Resource Meter. Het programma zet zich  in uw systeembalk - even met de muis erover gaan en u krijgt de gegevens. Bij minder dan 10% vrije bronnen volgt een waarschuwing: u stevent af op een systeemcrash!
Er is een progje op de markt dat verschillende facetten van systeemcontrole combineert: TaskInfo (http://www.iarsn.com/download.html - 1,36 MB - shareware $35 - blijft werken na de probeertijd). Het programma toont welke programma's er open staan, wat zij aan geheugen verbruiken, en welke 'threads' (draden) aan dit progje hangen. Bij minimalisering van het programma brengt het icoontje vanuit de systeembalk een duidelijk beeld van de belasting van uw pc.
 
3. Geheugenlekken: sommige programma's gaan slordig om met het RAM-geheugen. Normalerwijze moet een programma, nadat het afgesloten wordt, het RAM-geheugen terug vrijgeven dat het in beslag nam.  Bij sommige software loopt dit fout. Dan is het tijd om externe hulpprogramma's in te roepen.
MaxMem (http://www.analogx.com - 210k - freeware) is klein en doet enkel het hoognodige. U kan aan uw computer vertellen om altijd een bepaald volume aan RAM-geheugen vrij te houden - in te stellen door rechts te klikken op het icoontje. Het programma kent ook een 'periodic' en 'aggressive' modus, een opkuis die respectievelijk na 3 minuten en 30 minuten inactiviteit uitgevoerd worden. Hoeveel RAM er dan vrijgemaakt moet worden, bepaalt u zelf. Dubbelklikken op het icoontje zorgt voor een onmiddellijke opkuis van het RAM-geheugen. Het icoontje dat in uw systeembalk geplaatst wordt is helaas niet al te duidelijk: enkel een grafiek, zonder cijfer.
Rambooster (http://www.sci.fi/~borg/rambooster/index.htm - Win 95/98/NT/2000 - 974k - freeware) gaat al heel wat jaartjes mee, maar doet het nog altijd prima. Na installatie stelt u in hoeveel geheugen u vrij wil maken, en daarna laat u het icoontje in de systeembalk verdwijnen. Nadeel is wel dat u de de cursor over het icoontje moet houden, om te kunnen zien hoeveel RAM nog vrij is. Rechts klikken en 'Run now' voert een instant opkuis uit.
RAM Idle (http://www.tweaknow.com - 713 Kb - shareware $16,75 - blijft ook na proefperiode lopen) en FreeRam XP Pro (http://www.yourwaresolutions.com - Win95/98/ME/2000/XP - 522k - freeware) zullen automatisch RAM geheugen vrijmaken en defragmenteren wanneer een door u te bepalen volume aan bezet RAM bereikt wordt. U stelt ook zelf in hoeveel megabytes er vrijgemaakt moeten worden bij de automatische zowel als bij de instant opkuisactie. Het icoontje in de systeembalk is erg duidelijk en bevat zowel cijfers als een grafiek zodat u alles duidelijk kan volgen. Door de gegevens te vergelijken voor, tijdens en na het opstarten en afsluiten van een bepaald programma komt u te weten of dit programma wel netjes afsluit. Bij FreeRam kan u tevens een rapport opvragen over de uitgevoerde opkuis. Beide programma's bevatten ook de mogelijkheid om  bepaalde veelgebruikte functies onder sneltoetsen onder te brengen.
Alle besproken programma's kan u veilig uittesten - zij bevatten goede de-installatieprocedures. MaxMem en RamIdle hebben een eigen uninstall die u bereikt vanuit de Start-toets, onder de hoofding van het programma; Rambooster moet u vanuit Settings/Control Panel/Add Remove programs verwijderen en FreeRam vanuit het programma zelf.

=>RAM Idle en FreeRam XP Pro maken niet enkel onmiddellijk RAM-geheugen vrij, maar dankzij het duidelijk ikoontje in uw systeembalk kan u ook volgen hoeveel RAM-geheugen u vrij heeft.

Indicator Tips & Advies, maart 2003