Met de naamsverandering van zijn server-lijn zet IBM hoog in en gokt op het Internet; een ongelukkige naamkeuze ondergraaft echter de hele strategie.

IBM wil plaats herwinnen aan top
Een goede 10 jaar geleden stond IBM aan top voor de zware servers. Nu komt IBM op de derde plaats voor de Unix-servers, na Sun en Hewlett-Packard, en eveneens op de derde plaats voor de Intel servers, na Compaq en Dell. IBM wijt die teloorgang aan verwarring en overlapping; verkopers brachten de klanten in de war door hen verschillende producten aan te bieden, die toch hetzelfde deden. Dat komt voor een groot deel omdat de verkoop van die producten in handen is van verschillende organisaties. Verwarring alom, waar concurrenten Sun en Dell volop van kunnen profiteren. 
Dat probleem werd inmiddels opgelost. De verkoopsafdeling werd aangepast, en voor de grote bedrijven is er een specialist gekomen voor server-oplossingen, die bij hen alle IBM-servers zal vertegenwoordigen en promoten. 
Ook over de verschillende producten wil IBM duidelijkheid scheppen, en daarbij gokt het op de elektronische handel. Met een media-campagne heeft IBM de boodschap de wereld ingestuurd dat het bedrijf zich in het hart van de elektronische handel bevindt. Om dat te beklemtonen heeft het zijn productielijn van servers van een nieuwe naam voorzien, van Windows NT-doosjes tot mainframes. Zij gaan voortaan onder de gemeenschappelijke noemer "eServer" door het leven. 

Maar het gaat meer dan om een naam alleen
Rich Lechner, IBM's vice-president voor de e-business strategie beklemtoont dat het meer gaat dan om een nieuw laagje verf, een nieuw merk. Deel uitmaken van de eServer-familie, heeft een échte betekenis op vlak van techniek en bedrijfsoplossingen.
Het idee achter de eServers zou een strategie zijn, gebaseerd op een eengemaakte, schaalbare architectuur, die alle reeds beproefde en uitgeteste toepassingen kan draaien, maar ook open standaards verwelkomt zoals Java, HTML en HTTP. Daarmee zouden de servers perfect passen in het toekomstbeeld van de e-commerce. 

z900 als eerste voorbeeld
De hele familie bestaat uit de zSerie (mainframes, waarbij de z staat voor Zero downtime), iSerie (AS400, met de i van integratie), pSerie (RS/6000, met de p van performantie) en XSerie (Netfinitiy en NUMA-Q, met de x van X-architectuur)
Als voorbeeld van de nieuwe eServers werd z900 voorgesteld. Voorheen gekend onder de codenaam G7, werd vol verwachting uitgekeken naar deze server die een beduidende verschuiving betekent in de marketing van IBM en haar technologie. De z900 heeft het nieuwe 64 bits z-besturingssysteem, en bevat de mogelijkheid om één toestel op te delen in virtuele servers. Bij virtuele servers wordt de capaciteit van de server -zij het CPU of I/O- overgeheveld naar de werklading indien nodig. De z900 zou daarmee en levende, ademende server worden. De klant kan binnen de z900 virtuele servers aanduiden die kunnen uitzetten en inkrimpen naar behoefte.
IBM schuift dan ook de z-familie naar voren voor ISP's, ASP's, en B2B e-handelsmarkten. Wanneer er een piek is in website hits, zal de virtuele server aanzwellen en systeembronnen zullen naar die virtuele server vloeien om aan de vraag te voldoen; ebt de vraaag weer weg, dan gaan de systeembronnen terug naar de andere virtuele servers.
Een ander aantrekkingspunt voor e-commerce klanten bij de z900 is de grote I/O capaciteit, waarmee 2.000 transacties per seconde mogelijk zijn - het dubbele van wat mogelijk is met de s/390. Wanneer servers gecombineerd worden tot een cluster, dan kan die capaciteit opgedreven worden tot 64.000 transacties per seconde. 
Volgens IBM zou één enkele z900 dezelfde job kunnen uitvoeren als een heel voetbalveld vol Sun of HP-servers. 

Ontmoet de rest van de familie
En om te tonen dat het IBM ernst is, heeft IBM al dadelijk een aantal servers voorgesteld met elk een specifieke taak (server appliances), vier daarvan in de op Intel gebaseerde xSerie -voorheen Netfinity- en twee voor de middelmaat bedrijfsservers iSeries -voorheen AS/400-. 
Deze server applicances zijn computers met een speciale taak, die netwerk-jobs moeten uitvoeren zoals de versleuteling van communicaties, het opslaan van bestanden of video-stromen doorzenden. Zij zijn goedkoper en gemakkelijker te bedienen dan hun grotere all-round broertjes.
De xSerie servers behandelen het doorsturen van webpagina's en het opslaan van gegevens, terwijl de iSeries de Domino software van IBM gebruiken voor het draaien van samenwerkingsprojecten.
In de toekomst zouden daar nog server appliances bij moeten komen voor opslaan van e-mail, het in het cache-geheugen nemen van internetgegevens om de levering ervan te bespoedigen, het opzetten van firewalls voor de beveiliging van netwerken, en het evenwichtig verdelen van de computertaken over een groep servers.
Ook een server appliance om virtuele privé-netwerken op te stellen (VPN - speciale beveiligde kanalen binnen het publieke Internet) behoort tot de mogelijheden. 
Bij de webservers kan de klant kiezen tussen een Linux-versie en een speciale afgeslankte versie van de Windows 2000 Advance Server. Beide modellen zijn stapelbaar op rekken en zijn elk 4,4 cm hoog. 

IBM slag van de dotcom-molen?
Waarnemers stellen vragen bij de omschakeling van IBM. Heeft IBM een slag van de dotcom-molen gekregen? E-commerce servers vertegenwoordigen maar een fractie van de machines die in het doorsnee-bedrijf gebruikt worden. Als IBM teveel de nadruk legt op e-commerce bij zijn servers, zou dit wel eens een negatief effect kunnen hebben op de verkoop van zijn voornaamste systemen. In het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld vertegenwoordigt e-handel minder dan 0,5% van het bruto nationaal product, en elke strategie zou in dat licht bezien moeten worden.
IBM laat zich niet van slag brengen door zulke opwerpingen. Volgens haar berekeningen zouden er tegen 2003 wereldwijd 2,6 miljard netwerktoestellen zijn, met een nieuwe generatie internet-klare mobiele telefoons en PDA's voorop, die een duizendvoudige toename zouden bewerkstellingen van de gegevens die doorheen internet-gebaseerde netwerken zouden vloeien. Dat zou volgens Big Blue betekenen dat de IT infrastructuur overspoeld dreigt te raken door een periodische toevloed van transactie-verkeer, met het ineenstorten van netwerken tot gevolg, waarbij alleen de meest robuuste netwerken zouden overleven. 

Het prijskaartje
Een niet onbelangrijk gegeven in de nieuwe strategie is het prijskaartje dat IBM aan de eServers hangt. De klant zou niet langer een forfaitair bedrag moeten betalen voor een volledige server, maar in verhouding tot het verbruik. Van de grootste virtuele server zou een momentopname gemaakt worden, waarop de rekening gebaseerd zou worden. Pieken van minder dan 4 uur, zoals bij toegenomen webbezoek, zouden niet in aanmerking komen voor extra-kosten. 

Een eerste tegenslag
IBM's nieuwe strategie wordt inmiddels geconfronteerd met een eerste horde - een dispuut over de eServer-merknaam. Het bedrijf Technauts verkoopt al meer dan een jaar servertoestellen onder een gelijkluidende naam - zij het met een klein verschil: bij IBM staat de e in een klein cirkeltje. Technauts beweert rechten te hebben op "eServer" als handelsmerk. IBM van haar kant beweert dat de omcirkelde e reeds 3 jaar als logo binnen het bedrijf bestaat.
Hoogstwaarschijnlijk zal dit dispuut in der minne geregeld kunnen worden. Voor IBM staat er namelijk heel wat op het spel; het bedrijf heeft 75 miljoen dollar uitgetrokken dit kwartaal om de eServer te promoten, en 225 miljoen dollar het volgende jaar. 

Hoge inzet
Het hernoemen van zijn productielijnen, en het verleggen van de focus bij IBM zijn voor het bedrijf van groot belang; het gaat niet eens zozeer om het winnen van nieuwe klanten, als wel om het verhinderen dat bestaande klanten zouden overlopen naar de concurrentie. De aanhangers van IBM's verschillende klassieke servers minderden van kwartaal tot kwartaal, en een radicale wijziging in de IBM-strategie was op zijn plaats.
Of IBM juist gegokt heeft, zullen we pas in de toekomst weten.

Bronnen:
IBM onthult nieuwe naam, strategie voor servers
Zoek en gij zult vinden: de Openbaring van IBM
IBM onthult high-end mainframes, hernoemt servers
Big Blue's blunder?
IBM wil geslaagde entree maken op soireetje van servertoestellen

IBS oktober 2000