Wanneer u een website on line plaatst, publiceert u die wereldwijd en moet u rekening houden met de auteursrechten. Waarop moet u letten?

1. Foto's, afbeeldingen en teksten. Het principe is simpel: wil u een afbeelding (foto, artwork, lettertype, tekst) gebruiken die u niet zelf gemaakt heeft, dan moet u aan de maker toestemming vragen om zijn werk te mogen vertonen. Dit kan zelfs erg ver gaan. Als u bijvoorbeeld een scan maakt van een omslag van een Suske en Wiske album, de cover van een magazine of de nieuwste plaat van Madonna, dan moet u in principe de toestemming vragen aan de striptekenaar, de uitgeverij, de platenmaatschappij. Let op: in tegenstelling tot wat velen menen, vervalt het auteursrecht niet wanneer u een foto of afbeelding bewerkt (grootte, kleuren, contrast wijzigen, enz.). Denk hier ook aan wanneer u bewegende beelden maakt (animated gifs) met een programma zoals Ulead Gif Animator (http://www.ulead.com/ga/runme.htm – shareware $ 45).
Zelfgemaakte foto's kan u inscannen en vrij publiceren, mits u de privacy van de gefotografeerde persoon respecteert. Vergeet immers niet dat u de foto wereldwijd publiceert! Wil u door derden geschreven teksten verwerken in uw pagina, dan moet u eerst toestemming vragen aan de auteur. U mag wel een kort citaat gebruiken, mits vermelding van de naam van de auteur en de bron. 
Tot zover de theorie. In de praktijk komt het er echter op neer dat er niet zwaar aan getild wordt wanneer u voor uw bescheiden privé-pagina afbeeldingen gebruikt die mogelijk onder de auteursrechten vallen. Voor webpagina's met commerciële doeleinden is het echter aan te raden de auteursrechten strikt te respecteren. Tip: vermeld een disclaimer op uw website, waarin u bevestigt dat de gebruikte afbeeldingen toebehoren aan de oorspronkelijke makers. Een voorbeeld van zulke tekst in het Engels vindt u bij Disclaimer (http://www.disclaimer.de) 

2. Knippen, plakken en lenen. 
U kan op het internet veel afbeeldingen vinden die gratis gebruikt mogen worden voor niet-commercieel gebruik, o.a. Corbis (http://www.corbis.com), Freefoto (http://www.freefoto.com – meer dan 40.000 foto's!), Pageworks (http://www.snowcrest.net/kitty/hpages/ - geanimeerde beelden). De verzamelsite Clip-Art (http://www.clip-art.com/) heeft nog veel meer links naar gratis artwork. Let op: zelfs al heeft uw website geen commercieel doel, zodra u bannerruimte verhuurt voor een advertentie wordt uw pagina als commercieel beschouwd, zelfs als de opbrengst van die verhuring erg miniem is.
U kan natuurlijk ook de afbeelding die u mooi vindt laten staan op zijn originele plaats op het internet, en vanuit uw pagina de afbeelding ophalen. Deze werkwijze verandert echter niets aan de auteursrechten: u moet nog altijd toestemming vragen aan de auteur. Bovendien is zulke werkwijze af te raden, aangezien u de webserver van de auteur belast ten voordele van uw eigen site.
 

3. Muziek Ook voor muziek is er de theorie en de praktijk. In principe mag u enkel een song, die u zelf geschreven en uitgevoerd hebt, vrij verspreiden. Zet u een aangekochte cd om in MP3-formaat en biedt u die via het internet aan, dan wordt dit als piraterij beschouwd, zelfs al vraagt u geen geld voor de download. U houdt zich best verre van MP3'tjes op uw website!
Vaak wordt gebruik gemaakt van midi-melodietjes als achtergrond voor een pagina; u kan zulke muziekjes gratis downloaden van o.a. IFNI (http://www.ifni.com/) en Free Music Directory (http://www.freemusicdir.com/). Maar ook hier gelden in principe de auteursrechten; normalerwijze moet u een licentie aanvragen bij SABAM. Dit beheersvennootschap int de auteursrechten en stort die door aan de artiesten, niet enkel in binnen- maar ook in buitenland via wederkerigheidsovereenkomsten met zusterverenigingen. 
U kan zulke licentie on line aanvragen bij het multimedialoket van SABAM: B.O.S.S. - Belgian One-Stop-Shop (http://www.sabam.be). De tarieven vindt u in een pdf-bestand (http://www.sabam.be/content_files/Tarieven%20Media/brochurenl.pdf). 
 
 
 

Zoals u ziet kan dat simpele deuntje op uw pagina u 150 € per jaar kosten. In de praktijk betalen de meeste privé-gebruikers deze bijdrage dan ook niet. SABAM treedt momenteel (nog) niet op tegen privé-gebruikers. Heeft u echter een commerciële pagina, dan is het van belang dat u zich in regel stelt met SABAM. 

4. Software  mag u, in principe, enkel beschikbaar stellen voor download als u de toestemming hebt van de auteur, zelfs als het om freeware gaat. Voor de exacte voorwaarden voor publicatie kijkt u best de licentievoorwaarden van het programma na. In de praktijk volstaat meestal een simpel mailtje naar de maker van de software; die zal vaak maar al te blij zijn met een extra distributiepunt voor zijn product. En nu kan hij u ook op de hoogte houden wanneer er updates uitkomen van de software! 

5. En linken? Moet u de eigenaar van een website verwittigen wanneer u op uw pagina een hyperlink legt naar de zijne? Daarover bestaat geen specifieke wetgeving, maar algemeen wordt aangenomen dat hyperlinken vrij gelegd mogen worden, tenzij u zou verwijzen naar sites met illegale inhoud (porno, piraatsoftware of -muziek). Tip: vermeld in uw disclaimer dat u niet kan instaan voor de inhoud van de sites waarnaar verwezen wordt. Zo vermijdt u verrassingen wanneer een vermelde site plots illegale content begint aan te bieden. 
Er is een bepaalde vorm van linken die niet uitdrukkelijk verboden is maar niet van nettiquette getuigt: wanneer u code gebruikt die ervoor zorgt dat de inhoud van een andere site binnen een frame op uw pagina verschijnt. Dan lijkt het immers alsof u zélf deze inhoud brengt. Dit is erg misleidend en unfair.
Meer informatie over websites en auteursrechten (internationaal) vindt u bij Copyright Website (http://www.benedict.com) en Copyrights Clearance Center (http://www.copyright.com/). Voor de Belgische wetgeving terzake vindt u uitstekende brochure bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken (http://mineco.fgov.be/redir.asp?loc=/information_society/enterprises/designers_internetguide/home_nl.htm).

=>Vraag aan uw bezoeker om u te verwittigen indien u ongewild de auteursrechten zou overtreden. Het getuigt van uw goede wil. In voorkomend geval kan u het gewraakte materiaal onmiddellijk verwijderen en kan men u niets verwijten!
 
Indicator Tips & Advies maart 2003