Op het internet kan u ook beelden in drie dimensies bekijken en manipuleren. Wat heeft u ervoor nodig, hoe werkt het en waar vindt u 3D-sites?

1. Drie dimensies? Het internet, ooit begonnen met tekstcommando's, is met de jaren geëvolueerd naar een tweedimensionale grafische omgeving. Inmiddels zijn we ook bij de 3e dimensie beland. Daarbij kan u als bezoeker als het ware de camera hanteren die het beeld op uw scherm brengt. U kan niet alleen in- en uitzoomen op een object, maar u kan dat voorwerp ook omdraaien, op zijn kop zetten en zo langs alle kanten bekijken. Dit wordt mogelijk gemaakt door de computertalen VRML (Virtual Reality Modeling Language), Java3D en X3D. Zij bieden nieuwe mogelijkheden tot interactie door de toevoeging van extra dimensies: diepte en tijd.
3D is ideaal om iets aantrekkelijk voor te stellen op het internet: van bouwplannen, het nieuwste automodel, een virtueel bezoek aan een stad uit de oudheid, tot een heuse modeshow waarbij u de klederen kiest die het model draagt. Erg leuk zijn ook de virtuele werelden waar u rondloopt en met anderen praat.

2. Wat heeft u ervoor nodig? U kan een aparte browser gebruiken voor 3D maar beter is het een plug-in te installeren in uw eigen browser (Netscape, Opera of IE). Bij NIST (http://cic.nist.gov/vrml/vbdetect.html), vindt u uit of u reeds over een 3D plug-in beschikt. U krijgt er meteen twee links bij naar de populairste plug-ins. Cortona VRML Client (http://www.parallelgraphics.com/products/cortona) is volledig gratis en is met één klik te installeren zonder uw surfsessie te moeten onderbreken. BS Contact VRML (http://www.bitmanagement.de/) kan u 60 gratis uitproberen; hij plaatst tijdens de proefperiode wel zijn banner op alle 3D-afbeeldingen. Een volledige lijst van alle mogelijke 3D-browsers vindt u bij Web 3D (http://www.web3d.org/vrml/vrml.htm). Voor sommige virtuele werelden heeft u ook nog andere plug-ins nodig zoals Contact (http://www.blaxxun.com/) om te kunnen praten met de andere bezoekers.

3. Hoe werkt het? De browser op uw computer laadt de tekening; bij alle instructies die u nu geeft zal de computer de hele tekening razendsnel herberekenen en de wijziging weergeven. Tip: om te kunnen genieten van 3D heeft u een snelle computer nodig (minimum 500 Mhz en 256 MB geheugen), een goede grafische kaart (bij voorkeur 16 MB) en een schermresolutie van 1024 x 768.
Wij raden u de Cortona VRML Client aan, niet alleen omdat hij gratis is, maar omdat de bediening erg simpel is. Maak om te beginnen de balk met navigatieknoppen zichtbaar (rechtsklikken binnen de afbeelding, Show Toolbars kiezen). U klikt een van de hoofdopties aan (Turn, Roll, Pan of Plan) en wijzigt dan het gezichtspunt door met de muis te glijden binnen het venster, of door te werken met de pijltjestoetsen. Met de knop GoTo kan u een bepaald punt in de tekening aanklikken om meteen een detailopname te bekijken. Met Straighten komt de tekening weer netjes op zijn pootjes te staan, en met Restore wordt de tekening herzet in zijn oorspronkelijke vorm.
De ontwerper van een 3D-site kan enkele gezichtspunten in de tekening ingebouwd hebben; die ontdekt u bij ViewPoints (rechtsklikken binnen de tekening). Via de knoppen Previous en Next onderaan de tekening gaat u naar het volgende gezichtspunt. Bij vele tekeningen is het ook mogelijk uw cameraman (de avatar) zichtbaar  te maken. Zelfs de snelheid waarmee uw camera beweegt doorheen het beeld kan u bepalen en de virtuele koplampen boven uw camera kan u uitschakelen. Voor maximaal genot geeft u de tekening weer in volledig scherm. Oefen uzelf met de voorbeelden die Cortona geeft (http://www.parallelgraphics.com/products/cortona/examples) zoals de Jaguar en de virtuele kerstkaart. U kan de Jaguar helemaal ronddraaien, zelfs de deur van de wagen openen! U zal zich nu pas bewust worden van de mogelijkheden die deze technologie biedt.

3. Waar vindt u de sites? Een mooie lijst met 3D-pagina's vindt u bij de makers van de Cortona plug-in, Parallelgraphics (http://www.parallelgraphics.com/products/cortona/best). Tot onze favorieten behoren het virtueel bezoek aan de Griekse stad Xanthi (http://www.67100.gr) en de pagina van Leonardo di Caprio waar u kunst kan bekijken in een virtuele galerij (http://www.leonardodicaprio.com/lcl_img/art/3DGAL/3dgal.wrl). De chirurgische simulator van de Universiteit van Manchester toont aan wat deze technologie voor de wetenschap kan betekenen (http://synaptic.mvc.mcc.ac.uk/simulators.html ). Nog meer knappe staaltjes van VRML vindt u bij Geometrek (http://www.geometrek.com/web3d/index.html) waar de puzzels en spelletjes u uren bezig zullen houden.  Lijsten met links naar VRML en 3D staan ook bij  Web 3D (http://www.web3d.org/fs_resources.htm),  About.com (http://web3D.about.com) en  My Webresources (http://www.mywebresources.co.uk/vrmlsites.htm)

=> Beschikt u over een krachtige computer dan zal de 3D wereld op het internet u verbaasd doen staan. Installeer wel eerst de gratis plug-in Cortina!

Tips & Advies Internet februari 2003